Giảm phát thải vận tải: Lộ trình pháp lý và giải pháp tối ưu

Để giảm phát thải vận tải hiệu quả và tuân thủ pháp lý tại Việt Nam, doanh nghiệp cần nắm rõ lộ trình theo Quyết định 876/QĐ-TTg, thực hiện kiểm kê khí nhà kính theo Thông tư 63/2024/TT-BGTVT, áp dụng các giải pháp tối ưu hóa vận hành, chuyển đổi sang phương tiện xanh và hợp tác với đơn vị tư vấn chuyên nghiệp như Envi Solutions. Việc chủ động thực hiện chuyển đổi xanh không chỉ giúp doanh nghiệp tránh các rủi ro pháp lý mà còn tối ưu hóa chi phí vận hành và nâng cao năng lực cạnh tranh trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Lộ trình giảm phát thải vận tải tại Việt Nam: Sức ép pháp lý và mục tiêu Net Zero 2050

Việt Nam đã cam kết mạnh mẽ đạt phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050 tại Hội nghị COP26. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 876/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình hành động về chuyển đổi năng lượng xanh, giảm phát thải khí các-bon và khí mê-tan của ngành giao thông vận tải. Đây là văn bản pháp lý nền tảng định hình lộ trình giảm phát thải giao thông vận tải trong những thập kỷ tới.

Bên cạnh đó, Bộ Giao thông Vận tải cũng đã ban hành Quyết định 1191/QĐ-BGTVT nhằm cụ thể hóa các mục tiêu giảm nhẹ phát thải khí nhà kính. Theo đó, ngành giao thông vận tải hướng tới mục tiêu giảm 5.9% lượng phát thải khí nhà kính so với kịch bản phát triển thông thường (BAU) đến năm 2030. Những quy định này đặt ra yêu cầu bắt buộc đối với các doanh nghiệp vận tải và logistics trong việc thực hiện các biện pháp cắt giảm CO2tđ, đóng góp vào cam kết Đóng góp Quốc gia tự quyết định (NDC) của Việt Nam.

Vì sao doanh nghiệp vận tải và logistics bắt buộc phải giảm phát thải khí nhà kính?

Ngành giao thông vận tải là một trong những nguồn phát thải khí nhà kính lớn nhất, chủ yếu do việc tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch của các phương tiện đường bộ. Việc giảm phát thải carbon trong vận tải không còn là hoạt động khuyến khích tự nguyện mà đã trở thành yêu cầu sống còn đối với doanh nghiệp vì những lý do sau:

• Tuân thủ quy định pháp luật: Các cơ quan quản lý đang siết chặt tiêu chuẩn khí thải đối với phương tiện giao thông. Việc không tuân thủ lộ trình có thể dẫn đến các chế tài hành chính nghiêm khắc.
• Áp lực từ chuỗi cung ứng toàn cầu: Các tập đoàn đa quốc gia và đối tác quốc tế hiện nay yêu cầu khắt khe về chỉ số carbon trong dịch vụ logistics. Doanh nghiệp không chứng minh được nỗ lực giảm phát thải sẽ có nguy cơ bị loại khỏi chuỗi cung ứng.
• Xu hướng thiết lập vùng phát thải thấp: Tại các đô thị lớn như TP.HCM, các đề xuất thiết lập vùng phát thải thấp (LEZ) đang được thảo luận nhằm hạn chế các phương tiện xả thải lớn đi vào nội đô, thúc đẩy việc sử dụng phương tiện giao thông xanh.

Quy định kiểm kê khí nhà kính ngành vận tải theo Thông tư 63/2024/TT-BGTVT

Để có cơ sở xây dựng kế hoạch giảm nhẹ, bước đầu tiên và bắt buộc đối với nhiều doanh nghiệp là thực hiện kiểm kê khí nhà kính ngành vận tải. Bộ Giao thông Vận tải đã ban hành Thông tư 63/2024/TT-BGTVT quy định chi tiết về quy trình đo đạc, báo cáo và thẩm định (MRV) phát thải khí nhà kính trong ngành.

Thông qua hoạt động kiểm kê, doanh nghiệp sẽ xác định được lượng phát thải cơ sở của toàn bộ đội xe, từ đó nhận diện các nguồn phát thải chính và xây dựng phương án cải thiện phù hợp. Doanh nghiệp có thể tham khảo thêm về xu hướng và quy định chung tại bài viết giảm phát thải khí nhà kính tại Việt Nam để có cái nhìn toàn diện hơn về bức tranh pháp lý.

4 giải pháp giảm phát thải ngành vận tải tối ưu cho doanh nghiệp

Để đạt được hiệu quả cắt giảm carbon tối ưu, doanh nghiệp cần áp dụng đồng bộ các giải pháp giảm phát thải ngành vận tải dưới đây:

Tối ưu hóa lộ trình và vận hành bằng công nghệ số

Ứng dụng các phần mềm quản lý đội xe (Fleet Management System) và tối ưu hóa tuyến đường giúp giảm quãng đường chạy rỗng, giảm thời gian chờ đợi và kẹt xe. Việc tối ưu hóa vận hành có thể giúp doanh nghiệp tiết kiệm từ 10% đến 15% lượng nhiên liệu tiêu thụ ngay lập tức mà không cần đầu tư quá nhiều vào hạ tầng phần cứng.

Chuyển đổi năng lượng xanh giao thông vận tải và phương tiện xanh

Đây là giải pháp mang tính chiến lược dài hạn. Doanh nghiệp cần từng bước chuyển đổi năng lượng xanh giao thông vận tải bằng cách thay thế các phương tiện chạy bằng dầu diesel truyền thống sang các dòng xe sử dụng điện, khí nén tự nhiên (CNG) hoặc khí hóa lỏng (LNG). Sự chuyển dịch này giúp giảm thiểu tối đa lượng khí nhà kính phát thải trực tiếp ra môi trường.

Cải thiện hiệu suất tiêu thụ nhiên liệu và áp dụng tiêu chuẩn Euro 5

Đối với các phương tiện chưa thể chuyển đổi ngay sang năng lượng xanh, doanh nghiệp cần đảm bảo công tác bảo dưỡng định kỳ để tối ưu hiệu suất động cơ. Đồng thời, việc áp dụng tiêu chuẩn khí thải Euro 5 đối với các dòng xe thương mại mới nhập khẩu và lắp ráp là yêu cầu bắt buộc nhằm kiểm soát các chất gây ô nhiễm môi trường.

Chuyển đổi phương thức vận tải đa phương thức

Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào đường bộ, doanh nghiệp nên kết hợp linh hoạt các phương thức vận tải có cường độ phát thải thấp hơn như đường thủy nội địa hoặc đường sắt. Việc chuyển dịch cơ cấu vận tải này mang lại hiệu quả giảm phát thải carbon trong vận tải rất lớn trên các tuyến đường dài.

Quy trình xây dựng kế hoạch giảm nhẹ phát thải khí nhà kính cho đội xe

Để triển khai giảm phát thải vận tải một cách bài bản, doanh nghiệp nên áp dụng quy trình chuẩn hóa gồm các bước sau:

1. Xác định phạm vi và kiểm kê phát thải: Thu thập dữ liệu tiêu thụ nhiên liệu, số kilomet di chuyển của đội xe để tính toán lượng phát thải CO2tđ hiện tại.
2. Thiết lập mục tiêu giảm phát thải: Đặt ra các mục tiêu cụ thể theo từng giai đoạn ngắn hạn và dài hạn, phù hợp với lộ trình của Bộ Giao thông Vận tải.
3. Triển khai giải pháp giảm nhẹ: Áp dụng các giải pháp công nghệ, chuyển đổi phương tiện và đào tạo lái xe tiết kiệm nhiên liệu.
4. Giám sát và báo cáo (MRV): Sử dụng hệ thống MRV giảm nhẹ phát thải để theo dõi liên tục hiệu quả của các biện pháp đã triển khai và lập báo cáo định kỳ gửi cơ quan quản lý.

Rủi ro của doanh nghiệp nếu chậm trễ chuyển đổi xanh trong vận tải

Việc chậm trễ trong việc thực hiện giảm phát thải khí nhà kính ngành giao thông vận tải có thể khiến doanh nghiệp đối mặt với nhiều rủi ro lớn:

• Rủi ro pháp lý: Không hoàn thành báo cáo kiểm kê khí nhà kính đúng hạn theo Thông tư 63/2024/TT-BGTVT có thể dẫn đến các mức xử phạt hành chính và ảnh hưởng đến giấy phép hoạt động của doanh nghiệp.
• Tăng chi phí vận hành: Các phương tiện cũ, hiệu suất kém sẽ tiêu tốn nhiều nhiên liệu hơn trong bối cảnh thuế carbon và giá nhiên liệu hóa thạch có xu hướng tăng cao.
• Mất thị phần: Khách hàng và đối tác sẽ ưu tiên lựa chọn các nhà cung cấp dịch vụ logistics xanh để hoàn thiện báo cáo phát thải chuỗi cung ứng Scope 3 của họ.

Dịch vụ tư vấn kiểm kê và giảm phát thải vận tải từ Envi Solutions

Việc tự thực hiện kiểm kê và xây dựng lộ trình giảm phát thải đòi hỏi chuyên môn sâu về kỹ thuật môi trường và am hiểu tường tận các quy định pháp lý hiện hành. Envi Solutions tự hào là đơn vị tư vấn chuyên nghiệp, đồng hành cùng doanh nghiệp vận tải và logistics trong hành trình chuyển đổi xanh.

Chúng tôi cung cấp các dịch vụ toàn diện bao gồm:

• Thực hiện kiểm kê khí nhà kính ngành vận tải theo đúng quy định của Thông tư 63/2024/TT-BGTVT.
• Xây dựng báo cáo phát thải và kế hoạch giảm nhẹ phát thải khí nhà kính tối ưu cho đội xe.
• Tư vấn thiết lập hệ thống giám sát MRV giúp doanh nghiệp chủ động kiểm soát dữ liệu phát thải.

Để được tư vấn chi tiết và nhận giải pháp tối ưu nhất cho doanh nghiệp của bạn, vui lòng liên hệ với Envi Solutions qua thông tin sau:

Envi Solutions
Văn phòng đại diện: 116 Nguyễn Văn Thủ, Phường Tân Định, TP. Hồ Chí Minh
Miền Nam: 232 Ung Văn Khiêm, Phường Thạnh Mỹ Tây, TP. Hồ Chí Minh
Miền Bắc: Tầng 6, Tòa nhà San Nam, số 78 Duy Tân, Phường Cầu Giấy, TP. Hà Nội
Hotline: 0986 301 755
Email: info@envi-solutions.com
Website: www.envi-solutions.com

Các câu hỏi thường gặp về giảm phát thải trong ngành giao thông vận tải (FAQ)

Doanh nghiệp vận tải nào bắt buộc phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính?

Theo quy định pháp luật hiện hành và Thông tư 63/2024/TT-BGTVT, các doanh nghiệp vận tải có quy mô tiêu thụ năng lượng hoặc sở hữu đội xe lớn thuộc danh mục cơ sở phải kiểm kê khí nhà kính do Thủ tướng Chính phủ ban hành bắt buộc phải thực hiện kiểm kê và báo cáo định kỳ.

Lộ trình áp dụng tiêu chuẩn khí thải Euro 5 tại Việt Nam như thế nào?

Việt Nam đã áp dụng tiêu chuẩn khí thải Euro 5 đối với các loại xe ô tô sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu mới từ ngày 1/1/2022 nhằm giảm thiểu lượng khí thải độc hại gây ô nhiễm môi trường từ các phương tiện giao thông đường bộ.

Hệ thống MRV trong ngành vận tải là gì?

MRV là viết tắt của Đo đạc (Measurement), Báo cáo (Reporting) và Thẩm định (Verification). Đây là quy trình chuẩn hóa giúp giám sát lượng phát thải khí nhà kính thực tế và đánh giá hiệu quả của các biện pháp giảm nhẹ phát thải mà doanh nghiệp đã áp dụng.

Envi Solutions hỗ trợ gì cho doanh nghiệp trong việc tuân thủ Thông tư 63/2024/TT-BGTVT?

Envi Solutions hỗ trợ doanh nghiệp từ khâu khảo sát đội xe, thu thập dữ liệu tiêu thụ năng lượng, tính toán lượng phát thải CO2tđ, lập báo cáo kiểm kê khí nhà kính đúng chuẩn pháp lý và xây dựng kế hoạch giảm nhẹ khả thi, giúp doanh nghiệp vượt qua các đợt thẩm định của cơ quan chức năng một cách thuận lợi.