Giảm phát thải khí nhà kính: Lộ trình thực hiện cho doanh nghiệp

Doanh nghiệp bắt đầu giảm phát thải khí nhà kính từ đâu?

Doanh nghiệp không nên bắt đầu bằng cách mua công nghệ hoặc tín chỉ carbon. Điểm khởi đầu đúng là xác lập đường cơ sở phát thải,
nhận diện các nguồn phát thải trọng yếu và xây dựng danh mục giải pháp có thể đo lường bằng tCO₂e. Mỗi giải pháp cần gắn với chi phí, thời hạn, người phụ trách, dữ liệu chứng minh và chỉ số theo dõi.

1. Xác định phạm vi và năm cơ sở

   Chọn ranh giới tổ chức, cơ sở hoặc dây chuyền được quản lý; xác định năm cơ sở có dữ liệu đủ tin cậy để làm mốc so sánh. Ghi rõ các thay đổi về công suất, sáp nhập, tách cơ sở hoặc phương pháp tính có thể khiến đường cơ sở phải điều chỉnh.

2. Kiểm kê và xác định nguồn phát thải trọng yếu

   Tổng hợp dữ liệu nhiên liệu, điện mua, môi chất lạnh, quá trình công nghiệp, vận tải, nguyên liệu và chất thải. Sau khi quy đổi về tCO₂e, doanh nghiệp cần xác định nguồn nào chiếm tỷ trọng lớn và nguồn nào có thể tác động trực tiếp.

3. Thiết lập mục tiêu giảm phát thải

   Mục tiêu phải nêu rõ năm cơ sở, năm mục tiêu, phạm vi áp dụng và phương pháp đo. Có thể sử dụng mục tiêu tuyệt đối, ví dụ giảm tổng tCO₂e, hoặc mục tiêu cường độ, ví dụ tCO₂e trên một tấn sản phẩm. Không nên dùng phần trăm giảm phát thải khi chưa xác định mẫu số và đường cơ sở.

4. Lập danh mục và xếp hạng giải pháp

   Với mỗi giải pháp, ước tính tiềm năng giảm tCO₂e, vốn đầu tư, chi phí vận hành, thời gian hoàn vốn, mức độ sẵn sàng kỹ thuật và ảnh hưởng đến sản xuất. Ưu tiên các biện pháp tiết kiệm năng lượng, giảm thất thoát và tối ưu vận hành trước những dự án có chi phí cao hoặc phụ thuộc công nghệ chưa được kiểm chứng.

5. Phê duyệt kế hoạch, ngân sách và trách nhiệm

   Chuyển danh mục giải pháp thành kế hoạch có thời hạn, ngân sách, chủ nhiệm, đơn vị phối hợp và mốc nghiệm thu. Bộ phận môi trường không thể thực hiện một mình; sản xuất, kỹ thuật, năng lượng, mua hàng, tài chính và ban lãnh đạo phải có trách nhiệm cụ thể.

6. Đo đạc, báo cáo và thẩm định kết quả

   Theo dõi dữ liệu trước và sau can thiệp, lưu hóa đơn và hồ sơ vận hành, chuẩn hóa phương pháp tính, kiểm soát thay đổi đường cơ sở và báo cáo kết quả định kỳ. Khi kết quả được dùng cho tuân thủ, công bố hoặc giao dịch carbon, doanh nghiệp cần áp dụng quy trình MRV phù hợp và chuẩn bị hồ sơ có thể thẩm tra.

Tham khảo phương pháp: GHG Protocol Corporate Standard dùng cho kiểm kê ở cấp tổ chức; và GHG Protocol Project Protocol dùng để tham khảo khi định lượng mức giảm phát thải của dự án. Phương pháp cụ thể cần được lựa chọn theo cấp độ đánh giá, ngành và quy định áp dụng cho cơ sở.