Doanh nghiệp phải kiểm kê khí nhà kính: Quy định mới nhất 2026

Theo Quyết định số 42/2026/QĐ-TTg, có 2.441 cơ sở thuộc 6 lĩnh vực (Năng lượng, Giao thông, Xây dựng, Quá trình công nghiệp, Nông – lâm nghiệp, Chất thải) bắt buộc phải kiểm kê khí nhà kính. Tiêu chí áp dụng là phát thải từ 3.000 tấn CO2tđ/năm hoặc tiêu thụ năng lượng từ 1.000 TOE/năm trở lên. Việc xác định đúng đối tượng và thực hiện báo cáo kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở kịp thời giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, tránh rủi ro pháp lý và chủ động lộ trình giảm nhẹ phát thải hướng tới Net Zero 2050.

Quy định mới nhất: Doanh nghiệp nào phải kiểm kê khí nhà kính năm 2026?

Hành lang pháp lý về bảo vệ môi trường và biến đổi khí hậu tại Việt Nam đang ngày càng được siết chặt nhằm hiện thực hóa cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Theo quy định kiểm kê khí nhà kính mới nhất, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 42/2026/QĐ-TTg ngày 10/08/2026 (có hiệu lực thi hành từ ngày 25/09/2026) thay thế cho Quyết định 13/2024/QĐ-TTg trước đây.

Theo thông tin từ Báo Điện tử Chính phủ, danh sách cập nhật mới nhất ghi nhận tổng cộng 2.441 cơ sở phát thải khí nhà kính lớn trên toàn quốc bắt buộc phải thực hiện nghĩa vụ này. Việc ban hành danh sách mới giúp Bộ Tài nguyên và Môi trường cùng các bộ ngành liên quan kiểm soát chặt chẽ nguồn phát thải, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp định hình rõ trách nhiệm của mình trong việc thực hiện kiểm kê khí nhà kính lộ trình doanh nghiệp đã được vạch sẵn.

Chi tiết 6 lĩnh vực bắt buộc phải kiểm kê khí nhà kính theo Quyết định 42/2026/QĐ-TTg

Quy định mới phân định rõ các đối tượng phải kiểm kê khí nhà kính thuộc 6 nhóm lĩnh vực sản xuất và kinh doanh trọng yếu bao gồm:

• Lĩnh vực Năng lượng: Các nhà máy nhiệt điện, cơ sở sản xuất công nghiệp tiêu thụ năng lượng quy mô lớn, các nhà máy chế biến dầu khí và khai thác than.
• Lĩnh vực Giao thông vận tải: Các doanh nghiệp vận tải hàng hóa, vận tải hành khách đường bộ, đường sắt, đường thủy và hàng không có quy mô tiêu thụ nhiên liệu lớn.
• Lĩnh vực Xây dựng: Các đơn vị sản xuất vật liệu xây dựng (như xi măng, kính, gạch men) và các tòa nhà thương mại có mức tiêu thụ năng lượng vượt ngưỡng quy định.
• Các quá trình công nghiệp: Các cơ sở sản xuất hóa chất, luyện kim, sản xuất giấy và bột giấy, hoặc các ngành công nghiệp sử dụng dung môi, chất trợ dung phát thải khí nhà kính trực tiếp.
• Lĩnh vực Nông nghiệp, lâm nghiệp và sử dụng đất: Các trang trại chăn nuôi quy mô lớn, cơ sở chế biến nông – lâm sản có phát thải khí nhà kính từ quá trình canh tác hoặc xử lý chất thải hữu cơ.
• Lĩnh vực Chất thải: Các bãi chôn lấp chất thải rắn, nhà máy xử lý chất thải sinh hoạt, chất thải công nghiệp và các trạm xử lý nước thải quy mô lớn.

Tiêu chí xác định cơ sở phát thải lớn thuộc diện bắt buộc

Để xác định một cơ sở có nằm trong danh sách cơ sở phải kiểm kê khí nhà kính hay không, cơ quan quản lý dựa trên các tiêu chí định lượng cụ thể về quy mô hoạt động và mức tiêu thụ năng lượng hàng năm:

Tiêu chí xác định doanh nghiệp phải kiểm kê khí nhà kính

Lĩnh vực áp dụng	Tiêu chí tiêu thụ năng lượng hàng năm	Tiêu chí phát thải hàng năm
Cơ sở sản xuất công nghiệp	Từ 1.000 TOE (tấn dầu tương đương) trở lên	Từ 3.000 tấn CO2 tương đương (CO2tđ) trở lên
Cơ sở vận tải hàng hóa/hành khách	Từ 1.000 TOE trở lên	Từ 3.000 tấn CO2tđ trở lên
Tòa nhà thương mại, dịch vụ	Từ 1.000 TOE trở lên	Từ 3.000 tấn CO2tđ trở lên
Cơ sở xử lý chất thải rắn	Không áp dụng tiêu chí năng lượng	Công suất thiết kế từ 65.000 tấn/năm trở lên

Nếu doanh nghiệp của bạn thuộc các nhóm ngành trên và có số liệu vận hành vượt ngưỡng tiêu chí, việc chủ động tìm hiểu dịch vụ kiểm kê khí nhà kính cho doanh nghiệp là bước đi cần thiết để đảm bảo tính tuân thủ pháp lý.

Quy trình 4 bước thực hiện kiểm kê khí nhà kính chuẩn pháp lý cho doanh nghiệp

Để hoàn thành báo cáo kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở đạt yêu cầu thẩm định của Bộ Tài nguyên và Môi trường, doanh nghiệp cần tuân thủ quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt gồm 4 bước sau:

Bước 1: Xác định ranh giới tổ chức và thu thập dữ liệu hoạt động

Doanh nghiệp cần xác định rõ ranh giới phát thải (trực tiếp và gián tiếp) của cơ sở. Sau đó, tiến hành thu thập dữ liệu hoạt động liên quan đến tiêu thụ điện, xăng, dầu, gas, nguyên liệu đầu vào và lượng chất thải phát sinh trong năm báo cáo.

Bước 2: Lựa chọn hệ số phát thải và tính toán lượng phát thải

Sử dụng hệ số phát thải được ban hành chính thức bởi Bộ Tài nguyên và Môi trường hoặc các tổ chức quốc tế uy tín (như IPCC) để quy đổi toàn bộ dữ liệu hoạt động thu thập được sang lượng phát thải khí nhà kính tương đương (tấn CO2tđ).

Bước 3: Xây dựng báo cáo kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở

Tổng hợp toàn bộ kết quả tính toán vào mẫu báo cáo kiểm kê khí nhà kính doanh nghiệp theo đúng quy định của Nghị định 06/2022/NĐ-CP và các thông tư hướng dẫn chuyên ngành của từng bộ quản lý trực tiếp.

Bước 4: Thẩm định báo cáo kiểm kê và nộp cơ quan quản lý

Báo cáo sau khi hoàn thiện phải được thẩm định báo cáo kiểm kê bởi một đơn vị độc lập có chức năng trước khi nộp lên Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc Bộ quản lý chuyên ngành để phê duyệt.

Rủi ro pháp lý và chế tài xử phạt khi doanh nghiệp chậm nộp báo cáo

Việc không tuân thủ quy định kiểm kê khí nhà kính mới nhất có thể dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Bên cạnh các chế tài xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường theo quy định của pháp luật hiện hành, doanh nghiệp còn phải đối mặt với nhiều rủi ro phi tài chính khác.

Đặc biệt, trong xu thế chuyển dịch xanh toàn cầu, việc thiếu hụt báo cáo phát thải rõ ràng sẽ khiến doanh nghiệp gặp khó khăn khi tiếp cận nguồn vốn tín dụng xanh, bị hạn chế cơ hội xuất khẩu sang các thị trường khắt khe như EU (nơi áp dụng cơ chế CBAM) và làm giảm uy tín thương hiệu trong mắt đối tác quốc tế. Do đó, tích hợp kiểm kê khí nhà kính vào chiến lược phát triển bền vững là giải pháp tối ưu giúp nâng cao năng lực cạnh tranh, như được phân tích chi tiết tại chuyên đề kiểm kê khí nhà kính doanh nghiệp Việt ESG hiện nay.

Giải pháp tư vấn kiểm kê khí nhà kính trọn gói từ Envi Solutions

Hiểu được những khó khăn của doanh nghiệp trong việc tiếp cận các tiêu chuẩn kỹ thuật phức tạp và quy trình pháp lý nghiêm ngặt, Envi Solutions cung cấp dịch vụ tư vấn kiểm kê khí nhà kính trọn gói, chuyên nghiệp và tối ưu chi phí.

Chúng tôi đồng hành cùng doanh nghiệp xuyên suốt hành trình xanh hóa thông qua các giải pháp thực tiễn:

• Khảo sát thực tế, xác định ranh giới phát thải và hướng dẫn thu thập dữ liệu hoạt động chuẩn xác.
• Tính toán phát thải khí nhà kính bằng phương pháp khoa học, áp dụng đúng hệ số phát thải hiện hành.
• Xây dựng báo cáo kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở hoàn chỉnh, hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình thẩm định báo cáo kiểm kê với các đơn vị độc lập.
• Tư vấn xây dựng kế hoạch giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và trung hòa carbon theo định hướng kiểm kê khí nhà kính net zero doanh nghiệp.

Để nhận được sự hỗ trợ chuyên sâu và báo giá dịch vụ phù hợp nhất với quy mô vận hành của đơn vị, quý doanh nghiệp vui lòng liên hệ trực tiếp với Envi Solutions qua thông tin sau:

Envi Solutions
Văn phòng đại diện: 116 Nguyễn Văn Thủ, Phường Tân Định, TP. Hồ Chí Minh
Miền Nam: 232 Ung Văn Khiêm, Phường Thạnh Mỹ Tây, TP. Hồ Chí Minh
Miền Bắc: Tầng 6, Tòa nhà San Nam, số 78 Duy Tân, Phường Cầu Giấy, TP. Hà Nội
Hotline: 0986 301 755
Email: info@envi-solutions.com
Website: www.envi-solutions.com

Các câu hỏi thường gặp (FAQ) về nghĩa vụ kiểm kê khí nhà kính của doanh nghiệp

Làm thế nào để biết doanh nghiệp của tôi có nằm trong danh sách bắt buộc năm 2026?

Doanh nghiệp cần đối chiếu thông tin mã số thuế và tên cơ sở của mình với danh sách cơ sở phải kiểm kê khí nhà kính được ban hành kèm theo Quyết định số 42/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, hoặc chủ động rà soát mức tiêu thụ năng lượng hàng năm xem có vượt ngưỡng 1.000 TOE hay không.

Tần suất thực hiện báo cáo kiểm kê khí nhà kính là bao lâu một lần?

Theo quy định tại Nghị định 06/2022/NĐ-CP, các cơ sở phát thải thuộc danh mục bắt buộc phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính định kỳ 2 năm một lần và nộp báo cáo cho cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền theo đúng thời hạn quy định.

Doanh nghiệp không thuộc danh sách bắt buộc có nên thực hiện kiểm kê không?

Có. Việc chủ động thực hiện kiểm kê khí nhà kính giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí vận hành thông qua việc quản lý năng lượng hiệu quả, xây dựng hình ảnh thương hiệu xanh và sẵn sàng đáp ứng các yêu cầu khắt khe từ chuỗi cung ứng toàn cầu.

Chi phí thực hiện dịch vụ kiểm kê khí nhà kính phụ thuộc vào những yếu tố nào?

Chi phí dịch vụ thường phụ thuộc vào quy mô của cơ sở, số lượng nguồn phát thải trong ranh giới tổ chức, tính phức tạp của quy trình công nghệ và mức độ sẵn có của dữ liệu hoạt động đầu vào tại doanh nghiệp.