Lộ Trình Kiểm Kê Khí Nhà Kính 2027: Quy Định Và Hướng Dẫn Mới

Lộ trình kiểm kê khí nhà kính năm 2027 yêu cầu các cơ sở bắt buộc phải nộp báo cáo kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở cho số liệu năm 2026 trước ngày 31/03/2027. Đồng thời, doanh nghiệp phải bắt đầu nộp báo cáo giảm nhẹ phát thải khí nhà kính hàng năm từ năm 2027 theo Nghị định 119/2025/NĐ-CP. Việc tuân thủ đúng các mốc thời gian này không chỉ giúp doanh nghiệp tránh các chế tài xử phạt hành chính mà còn là bước chuẩn bị nền tảng để tham gia vào thị trường carbon và tối ưu hóa hạn ngạch phát thải trong tương lai gần.

Lộ trình kiểm kê khí nhà kính 2027: Các mốc thời gian bắt buộc doanh nghiệp phải nhớ

Để đảm bảo tính tuân thủ pháp lý, các doanh nghiệp thuộc danh mục bắt buộc cần đặc biệt lưu ý các mốc thời gian quan trọng trong năm 2027. Việc chậm trễ trong bất kỳ giai đoạn nào đều có thể dẫn đến những rủi ro pháp lý nghiêm trọng.

• Trước ngày 31/03/2027: Đây là hạn chót để các cơ sở thuộc danh mục bắt buộc hoàn thành và nộp báo cáo kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở cho số liệu hoạt động của năm 2026. Đây là kỳ báo cáo lần thứ hai đối với nhóm cơ sở trọng điểm đã áp dụng từ trước, hoặc là kỳ báo cáo đầu tiên đối với các cơ sở mới được bổ sung theo danh mục cập nhật.
• Trong năm 2027: Doanh nghiệp phải bắt đầu nộp báo cáo giảm nhẹ phát thải khí nhà kính hàng năm cho năm liền trước (năm 2026) theo quy định tại Nghị định 119/2025/NĐ-CP.
• Định kỳ sau đó: Hoạt động kiểm kê và báo cáo giảm nhẹ phát thải sẽ được thực hiện hàng năm nhằm phục vụ công tác giám sát, phân bổ hạn ngạch phát thải và chuẩn bị cho việc vận hành sàn giao dịch tín chỉ carbon chính thức.

Đối tượng nào phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính theo Quyết định 42/2026/QĐ-TTg?

Quyết định số 42/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ (có hiệu lực từ ngày 25/09/2026) đã thay thế hoàn toàn Quyết định 13/2024/QĐ-TTg, cập nhật danh sách các cơ sở bắt buộc phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính lên 2.441 cơ sở. Sự thay đổi này phản ánh nỗ lực mở rộng phạm vi quản lý nguồn phát thải trên toàn quốc.

Các nhóm đối tượng chính nằm trong danh sách bắt buộc bao gồm:

• Các cơ sở sản xuất công nghiệp có tổng lượng tiêu thụ năng lượng hàng năm từ 1.000 tấn dầu tương đương (TOE) trở lên.
• Các công ty vận tải đường bộ, đường thủy, đường hàng không có tổng tiêu thụ nhiên liệu hàng năm vượt ngưỡng quy định.
• Các tòa nhà thương mại, khách sạn, trung tâm hội nghị có tổng tiêu thụ năng lượng hàng năm từ 1.000 TOE trở lên.
• Các cơ sở xử lý chất thải rắn có công suất thiết kế hàng năm từ 65.000 tấn trở lên hoặc phát thải lượng khí nhà kính tương đương.

Doanh nghiệp cần chủ động tra cứu danh sách tại Quyết định số 42/2026/QĐ-TTg để xác định nghĩa vụ pháp lý của đơn vị mình, tránh việc bỏ sót thông tin dẫn đến vi phạm hành chính.

Những điểm mới cốt lõi trong quy định kiểm kê khí nhà kính năm 2027

Khung pháp lý về biến đổi khí hậu tại Việt Nam đang được hoàn thiện nhanh chóng với sự ra đời của các văn bản mới. Doanh nghiệp cần cập nhật ba thay đổi cốt lõi dưới đây để xây dựng lộ trình kiểm kê khí nhà kính 2027 chính xác:

1. Sự thay đổi cơ quan quản lý tiếp nhận báo cáo

Sau khi Bộ Tài nguyên và Môi trường hợp nhất thành Bộ Nông nghiệp và Môi trường theo Nghị quyết 176/2025/QH15, cơ quan quản lý trực tiếp nhận báo cáo đã có sự thay đổi lớn. Doanh nghiệp cần nộp báo cáo về cơ quan chuyên môn trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi cơ sở hoạt động theo hướng dẫn mới nhất.

2. Sự liên kết chặt chẽ giữa kiểm kê và giảm nhẹ phát thải

Nếu như trước đây, hoạt động kiểm kê chỉ dừng lại ở việc đo lường và báo cáo số liệu, thì theo lộ trình kiểm kê khí nhà kính mới, kết quả kiểm kê năm 2026 sẽ là căn cứ trực tiếp để doanh nghiệp xây dựng và nộp báo cáo giảm nhẹ phát thải khí nhà kính từ năm 2027 theo Nghị định 119/2025/NĐ-CP.

3. Chuẩn bị cho việc phân bổ hạn ngạch phát thải

Nghị định 83/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về việc phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính cho các cơ sở phát thải lớn. Số liệu trong báo cáo kiểm kê khí nhà kính 2027 chính là cơ sở dữ liệu để cơ quan quản lý định hình hạn ngạch miễn phí và hạn ngạch phải mua của từng doanh nghiệp khi thị trường carbon chính thức vận hành.

Quy trình 6 bước xây dựng lộ trình kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở

Để chuẩn bị tốt cho kỳ báo cáo năm 2027, doanh nghiệp nên áp dụng quy trình chuẩn hóa theo tiêu chuẩn quốc tế ISO 14064-1 và các hướng dẫn kỹ thuật hiện hành:

1. Xác định ranh giới tổ chức và ranh giới vận hành: Xác định rõ các nguồn phát thải trực tiếp (Scope 1) và phát thải gián tiếp (Scope 2, Scope 3) thuộc phạm vi kiểm soát của doanh nghiệp.
2. Thu thập số liệu hoạt động: Tập hợp hóa đơn điện, tiêu thụ nhiên liệu (xăng, dầu, gas), lượng nguyên vật liệu đầu vào và lượng chất thải phát sinh trong năm 2026.
3. Lựa chọn hệ số phát thải: Áp dụng hệ số phát thải do Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành hoặc các hệ số quốc tế được thừa nhận khi chưa có hệ số đặc thù quốc gia.
4. Tính toán lượng phát thải khí nhà kính: Thực hiện tính toán lượng phát thải cho từng nguồn và tổng hợp theo đơn vị tấn CO2 tương đương (tCO2e).
5. Xây dựng báo cáo kiểm kê khí nhà kính 2027: Trình bày số liệu theo đúng biểu mẫu quy định tại các văn bản hướng dẫn thi hành Nghị định số 06/2022/NĐ-CP và các nghị định sửa đổi bổ sung.
6. Thẩm định và nộp báo cáo: Gửi báo cáo đến đơn vị thẩm định độc lập có năng lực trước khi nộp lên cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền.

Rủi ro pháp lý và vận hành khi doanh nghiệp chậm trễ hoặc sai lệch số liệu

Việc không tuân thủ quy định kiểm kê khí nhà kính 2027 có thể khiến doanh nghiệp đối mặt với nhiều hệ lụy nghiêm trọng về cả mặt pháp lý lẫn vị thế cạnh tranh trên thị trường:

• Xử phạt hành chính: Theo các quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, hành vi không nộp hoặc nộp chậm báo cáo kiểm kê, báo cáo giảm nhẹ phát thải sẽ bị xử phạt tiền và buộc áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả.
• Bị động khi phân bổ hạn ngạch: Nếu số liệu kiểm kê không chính xác hoặc thiếu minh bạch, doanh nghiệp có nguy cơ nhận được hạn ngạch phát thải thấp hơn nhu cầu thực tế, dẫn đến việc phải chi trả chi phí lớn để mua thêm hạn ngạch trên thị trường carbon.
• Mất lợi thế cạnh tranh xuất khẩu: Các thị trường quốc tế lớn như EU (với cơ chế CBAM) đòi hỏi minh bạch thông tin về dấu chân carbon. Việc thiếu báo cáo kiểm kê đạt chuẩn sẽ khiến sản phẩm của doanh nghiệp khó tiếp cận các thị trường này.

Giải pháp kiểm kê khí nhà kính toàn diện từ Envi Solutions

Việc tự thực hiện kiểm kê khí nhà kính đòi hỏi đội ngũ nhân sự có chuyên môn sâu về kỹ thuật môi trường và am hiểu tường tận các văn bản pháp lý mới nhất như Nghị định 119/2025/NĐ-CP hay Nghị định 83/2026/NĐ-CP. Để tối ưu hóa quy trình và đảm bảo tính chính xác tuyệt đối cho hồ sơ, doanh nghiệp có thể lựa chọn dịch vụ kiểm kê khí nhà kính chuyên nghiệp.

Envi Solutions là đơn vị uy tín hàng đầu trong lĩnh vực tư vấn và cung cấp giải pháp môi trường toàn diện cho doanh nghiệp. Chúng tôi đồng hành cùng quý khách hàng thông qua:

• Khảo sát thực tế, xác định chính xác ranh giới phát thải và nguồn phát thải tại cơ sở.
• Thu thập, phân tích và chuẩn hóa số liệu hoạt động theo tiêu chuẩn ISO 14064-1 và quy định pháp luật Việt Nam.
• Tính toán phát thải và xây dựng báo cáo kiểm kê khí nhà kính, báo cáo giảm nhẹ phát thải hoàn chỉnh.
• Hỗ trợ doanh nghiệp làm việc với các đơn vị thẩm định độc lập và cơ quan quản lý nhà nước để nghiệm thu báo cáo suôn sẻ.

Để được tư vấn chi tiết về lộ trình thực hiện và nhận báo giá dịch vụ phù quan hợp với quy mô cơ sở, quý doanh nghiệp vui lòng liên hệ:

Công ty TNHH Envi Solutions
Văn phòng đại diện: 116 Nguyễn Văn Thủ, Phường Tân Định, TP. Hồ Chí Minh
Văn phòng Miền Nam: 232 Ung Văn Khiêm, Phường Thạnh Mỹ Tây, TP. Hồ Chí Minh
Văn phòng Miền Bắc: Tầng 6, Tòa nhà San Nam, số 78 Duy Tân, Phường Cầu Giấy, TP. Hà Nội
Hotline: 0986 301 755
Email: info@envi-solutions.com
Website: www.envi-solutions.com

Các câu hỏi thường gặp (FAQ) về lộ trình kiểm kê khí nhà kính 2027

Doanh nghiệp không thuộc danh mục Quyết định 42/2026/QĐ-TTg có nên làm kiểm kê không?

Có. Dù không bắt buộc về mặt pháp lý, việc chủ động kiểm kê khí nhà kính giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí năng lượng, xây dựng hình ảnh thương hiệu xanh và sẵn sàng đáp ứng các yêu cầu khắt khe từ chuỗi cung ứng toàn cầu cũng như các định chế tài chính xanh.

Báo cáo kiểm kê khí nhà kính nộp cho cơ quan nào vào năm 2027?

Theo cơ cấu tổ chức mới, doanh nghiệp sẽ nộp báo cáo cho cơ quan chuyên môn trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường (cơ quan hợp nhất từ Bộ Tài nguyên và Môi trường) và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi cơ sở đăng ký hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Hệ số phát thải áp dụng cho kỳ báo cáo 2027 lấy từ nguồn nào?

Doanh nghiệp cần áp dụng danh mục hệ số phát thải do Bộ Nông nghiệp và Môi trường cập nhật và ban hành gần nhất. Trong trường hợp một số nguồn phát thải đặc thù chưa có hệ số quốc gia, doanh nghiệp có thể tham khảo các hệ số do IPCC (Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi khí hậu) công bố.

Báo cáo giảm nhẹ phát thải khí nhà kính có bắt buộc nộp cùng lúc với báo cáo kiểm kê không?

Theo quy định tại Nghị định 119/2025/NĐ-CP, từ năm 2027 doanh nghiệp phải nộp báo cáo giảm nhẹ phát thải khí nhà kính hàng năm. Tuy nhiên, đây là hai bộ hồ sơ có biểu mẫu và nội dung đánh giá khác nhau, dù số liệu đầu vào của báo cáo giảm nhẹ dựa trên kết quả của hoạt động kiểm kê khí nhà kính trước đó.