Danh mục cơ sở phải kiểm kê khí nhà kính mới nhất theo QĐ 42/2026

Theo Quyết định số 42/2026/QĐ-TTg, danh mục cơ sở phải kiểm kê khí nhà kính mới nhất gồm 2.441 cơ sở phát thải lớn thuộc các ngành Công Thương (1.916), Xây dựng (464) và Nông nghiệp và Môi trường (61). Các doanh nghiệp này bắt buộc phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở và nộp báo cáo định kỳ theo quy định pháp luật. Việc nắm rõ danh sách này giúp các tổ chức chủ động thực hiện nghĩa vụ pháp lý, tránh các chế tài xử phạt và đồng thời tối ưu hóa lộ trình chuyển đổi xanh hướng tới mục tiêu Net Zero 2050 của quốc gia.

Quyết định 42/2026/QĐ-TTg: Cập nhật danh mục cơ sở phải kiểm kê khí nhà kính mới nhất

Ngày 10/8/2026, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức ban hành Quyết định số 42/2026/QĐ-TTg về việc ban hành danh mục lĩnh vực, cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính. Văn bản này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 25/9/2026, thay thế hoàn toàn cho Quyết định số 13/2024/QĐ-TTg trước đây.

Sự ra đời của quyết định mới đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong nỗ lực quản lý phát thải tại Việt Nam. Tổng số lượng cơ sở bắt buộc phải thực hiện kiểm kê trong danh sách mới là 2.441 cơ sở, tăng thêm 275 cơ sở so với danh mục cũ. Điều này cho thấy sự siết chặt quản lý của cơ quan nhà nước đối với các nguồn phát thải lớn nhằm hiện thực hóa cam kết giảm nhẹ phát thải toàn cầu.

Đối tượng và tiêu chí xác định cơ sở phải kiểm kê khí nhà kính

Để xác định một doanh nghiệp có thuộc đối tượng phải kiểm kê khí nhà kính hay không, cơ quan quản lý dựa trên các tiêu chí định lượng cụ thể về quy mô tiêu thụ năng lượng và lượng phát thải hằng năm. Các tiêu chí này được quy định rõ ràng nhằm đảm bảo tính công bằng và tập trung vào các nguồn phát thải trọng điểm.

Cụ thể, các cơ sở có mức phát thải khí nhà kính hằng năm từ 3.000 tấn CO2 tương đương trở lên hoặc thuộc một trong các trường hợp sau đây sẽ nằm trong danh sách bắt buộc:

• Cơ sở sản xuất công nghiệp: Có tổng lượng tiêu thụ năng lượng hằng năm từ 1.000 tấn dầu tương đương (TOE) trở lên.
• Cơ sở kinh doanh tòa nhà: Có tổng lượng tiêu thụ năng lượng hằng năm từ 1.000 TOE trở lên.
• Công ty vận tải đường bộ: Có tổng lượng tiêu thụ nhiên liệu hằng năm từ 1.000 TOE trở lên.
• Cơ sở xử lý chất thải rắn: Có công suất thiết kế hằng năm từ 65.000 tấn trở lên hoặc lượng chất thải rắn xử lý thực tế hằng năm lớn hơn ngưỡng quy định.

Doanh nghiệp cần chủ động đối chiếu số liệu vận hành thực tế để xác định chính xác phạm vi kiểm kê khí nhà kính của đơn vị mình, từ đó chuẩn bị các nguồn lực cần thiết cho công tác đo đạc và báo cáo.

Chi tiết danh sách 2.441 cơ sở phải kiểm kê khí nhà kính theo ngành quản lý

Điểm mới nổi bật trong Quyết định 42/2026/QĐ-TTg là việc tái cơ cấu danh mục quản lý theo mô hình các bộ ngành mới, giúp tối ưu hóa hiệu quả giám sát. Doanh nghiệp có thể tra cứu danh sách cơ sở phải kiểm kê khí nhà kính chi tiết được phân chia cụ thể theo 3 đầu mối quản lý chính:

Bảng phân bổ số lượng cơ sở phải kiểm kê khí nhà kính theo cơ quan quản lý

Cơ quan quản lý	Số lượng cơ sở	Lĩnh vực hoạt động chính
Bộ Công Thương	1.916 cơ sở	Sản xuất năng lượng, hóa chất, luyện kim, chế biến thực phẩm, dệt may và các ngành công nghiệp nặng khác.
Bộ Xây dựng	464 cơ sở	Gồm 411 cơ sở sản xuất vật liệu xây dựng, tòa nhà thương mại và 53 cơ sở thuộc lĩnh vực giao thông vận tải được gộp quản lý.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường	61 cơ sở	Các cơ sở chăn nuôi quy mô lớn, canh tác nông nghiệp công nghệ cao và các nhà máy xử lý chất thải rắn đô thị, công nghiệp.

Những thay đổi cốt lõi doanh nghiệp cần lưu ý từ ngày 25/9/2026

Việc chuyển giao danh mục quản lý từ Quyết định 13/2024/QĐ-TTg sang Quyết định 42/2026/QĐ-TTg mang lại một số thay đổi quan trọng mà các nhà quản lý doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý để thực hiện đúng quy định kiểm kê khí nhà kính:

Tái cấu trúc bộ máy quản lý chuyên ngành

Sự xuất hiện của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng việc gộp mảng Giao thông vận tải vào Bộ Xây dựng quản lý (với 53 cơ sở giao thông vận tải) giúp tinh gọn đầu mối báo cáo. Doanh nghiệp cần xác định đúng cơ quan chủ quản mới để gửi báo cáo phát thải khí nhà kính đúng địa chỉ.

Cơ chế miễn trừ nghĩa vụ nộp báo cáo có điều kiện

Một điểm tiến bộ lớn là quy định chi tiết về cơ chế miễn trừ nghĩa vụ nộp báo cáo kiểm kê cấp cơ sở từ năm 2027 đối với các doanh nghiệp không còn nằm trong danh mục mới. Nếu cơ sở của bạn đã cải tiến công nghệ, giảm quy mô tiêu thụ năng lượng xuống dưới ngưỡng quy định và không còn tên trong Quyết định 42/2026/QĐ-TTg, bạn sẽ được giảm bớt gánh nặng thủ tục hành chính này từ chu kỳ báo cáo tiếp theo.

Quy trình và thời hạn nộp báo cáo kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở

Quy trình thực hiện kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở phải tuân thủ nghiêm ngặt các hướng dẫn kỹ thuật tại Nghị định số 06/2022/NĐ-CP, được sửa đổi và bổ sung bởi Nghị định số 119/2025/NĐ-CP và Nghị định số 83/2026/NĐ-CP. Doanh nghiệp cần chủ động xây dựng kế hoạch thực hiện theo các bước tiêu chuẩn:

1. Xác định ranh giới hoạt động: Xác định rõ các nguồn phát thải trực tiếp và gián tiếp trong phạm vi quản lý của cơ sở.
2. Thu thập số liệu hoạt động: Ghi nhận lượng điện, than, dầu, gas tiêu thụ và các dữ liệu sản xuất liên quan. Doanh nghiệp có thể sử dụng file kiểm kê khí nhà kính tiêu chuẩn để hệ thống hóa dữ liệu đầu vào một cách khoa học.
3. Tính toán lượng phát thải: Áp dụng các hệ số phát thải phù hợp theo hướng dẫn của Bộ Tài nguyên và Môi trường hoặc các bộ quản lý chuyên ngành.
4. Xây dựng báo cáo: Trình bày kết quả theo đúng biểu mẫu kiểm kê khí nhà kính quy định của pháp luật.
5. Thẩm định và nộp báo cáo: Gửi báo cáo đến cơ quan thẩm quyền cấp tỉnh và bộ quản lý chuyên ngành để thẩm định trước khi công bố chính thức.

Về thời hạn, các cơ sở thuộc danh sách phải hoàn thành và nộp báo cáo kiểm kê định kỳ 2 năm một lần. Việc chậm trễ hoặc nộp báo cáo không đúng định dạng quy định có thể dẫn đến những rủi ro pháp lý không đáng có.

Rủi ro pháp lý và chế tài xử phạt khi không tuân thủ kiểm kê

Chính phủ Việt Nam đang ngày càng siết chặt kỷ cương trong lĩnh vực bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu. Các doanh nghiệp thuộc danh mục cơ sở phải kiểm kê khí nhà kính nếu không thực hiện hoặc thực hiện không đúng hạn sẽ phải đối mặt với các chế tài nghiêm khắc.

Bên cạnh việc bị xử phạt vi phạm hành chính bằng tiền, doanh nghiệp còn có thể bị công khai thông tin vi phạm trên các phương tiện thông tin đại chúng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín thương hiệu. Đặc biệt, trong xu thế xuất khẩu sang các thị trường khó tính như EU hay Mỹ, việc thiếu báo cáo phát thải hợp lệ sẽ khiến sản phẩm của doanh nghiệp mất đi lợi thế cạnh tranh, thậm chí bị từ chối thông quan do không đáp ứng các tiêu chuẩn về carbon.

Giải pháp kiểm kê khí nhà kính toàn diện từ Envi Solutions

Hiểu được những khó khăn của doanh nghiệp trong việc tiếp cận các quy định pháp lý phức tạp và kỹ thuật tính toán phát thải chuyên sâu, Envi Solutions cung cấp dịch vụ tư vấn kiểm kê khí nhà kính trọn gói, chuyên nghiệp.

Với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm thực tiễn, Envi Solutions cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp:

• Khảo sát thực tế, xác định chính xác nguồn phát thải và thiết lập hệ thống thu thập số liệu tối ưu.
• Cung cấp và hướng dẫn sử dụng template kiểm kê khí nhà kính chuẩn hóa, giúp đơn giản hóa quy trình nhập liệu cho nhân sự nội bộ.
• Tính toán phát thải chính xác, xây dựng báo cáo hoàn chỉnh theo đúng quy định của Bộ quản lý chuyên ngành.
• Hỗ trợ doanh nghiệp trong suốt quá trình thẩm định báo cáo với cơ quan nhà nước.
• Tư vấn các giải pháp giảm nhẹ phát thải, tối ưu hóa chi phí vận hành và hướng tới phát triển bền vững.

Để được tư vấn chi tiết và nhận giải pháp tối ưu nhất cho cơ sở của bạn, vui lòng liên hệ với Envi Solutions:

Envi Solutions
Văn phòng đại diện: 116 Nguyễn Văn Thủ, Phường Tân Định, TP. Hồ Chí Minh
Miền Nam: 232 Ung Văn Khiêm, Phường Thạnh Mỹ Tây, TP. Hồ Chí Minh
Miền Bắc: Tầng 6, Tòa nhà San Nam, số 78 Duy Tân, Phường Cầu Giấy, TP. Hà Nội
Hotline: 0986 301 755
Email: info@envi-solutions.com
Website: www.envi-solutions.com

Các câu hỏi thường gặp (FAQ) về danh mục kiểm kê khí nhà kính

Làm thế nào để biết doanh nghiệp của tôi có nằm trong danh mục bắt buộc không?

Doanh nghiệp có thể tra cứu trực tiếp tên cơ sở của mình trong các phụ lục ban hành kèm theo Quyết định số 42/2026/QĐ-TTg hoặc đối chiếu các chỉ số tiêu thụ năng lượng (trên 1.000 TOE) và lượng phát thải (trên 3.000 tấn CO2 tương đương) của năm gần nhất.

Doanh nghiệp có được tự thực hiện báo cáo kiểm kê khí nhà kính không?

Doanh nghiệp hoàn toàn có thể tự thực hiện nếu có đội ngũ nhân sự chuyên môn am hiểu sâu về các phương pháp luận tính toán phát thải và quy định pháp lý. Tuy nhiên, để đảm bảo tính chính xác, tránh sai sót khi thẩm định, hầu hết doanh nghiệp lựa chọn hợp tác với các đơn vị tư vấn chuyên nghiệp như Envi Solutions.

Nếu doanh nghiệp nằm trong danh sách nhưng đã ngừng hoạt động một phần thì sao?

Trường hợp cơ sở có sự thay đổi về quy mô hoạt động, giảm mức tiêu thụ năng lượng dưới ngưỡng quy định, doanh nghiệp cần lập hồ sơ báo cáo gửi Bộ quản lý chuyên ngành để được xem xét điều chỉnh hoặc áp dụng cơ chế miễn trừ trong kỳ cập nhật danh mục tiếp theo.

Mẫu báo cáo kiểm kê khí nhà kính được quy định ở đâu?

Mẫu báo cáo được quy định cụ thể trong các thông tư hướng dẫn của Bộ Tài nguyên và Môi trường và các bộ quản lý chuyên ngành. Doanh nghiệp có thể tham khảo mẫu kiểm kê khí nhà kính chuẩn để chuẩn bị nội dung báo cáo đúng quy cách.