Cách Tính Phát Thải Chất Thải Cho Doanh Nghiệp Theo Quy Định

Cách tính phát thải khí nhà kính từ chất thải cho doanh nghiệp được thực hiện bằng cách xác định ranh giới hoạt động, thu thập số liệu thực tế và áp dụng công thức: Lượng phát thải = Số liệu hoạt động (AD) x Hệ số phát thải (EF) x Hệ số làm nóng toàn cầu (GWP) theo Thông tư 17/2022/TT-BTNMT và tiêu chuẩn ISO 14064-1. Việc thực hiện đúng quy trình này không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ hành lang pháp lý nghiêm ngặt tại Việt Nam mà còn là bước đi chiến lược để tối ưu hóa chi phí vận hành và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững. Envi Solutions luôn đồng hành cùng quý doanh nghiệp trong việc chuẩn hóa số liệu và lập báo cáo phát thải chuyên nghiệp.

Phát thải từ chất thải là gì và tại sao doanh nghiệp cần tính toán?

Phát thải từ chất thải là lượng khí nhà kính phát sinh trực tiếp hoặc gián tiếp từ quá trình phân hủy, xử lý hoặc tiêu hủy các loại chất thải rắn và nước thải phát sinh từ hoạt động sản xuất, sinh hoạt của doanh nghiệp. Các loại khí nhà kính chính phát sinh từ lĩnh vực này bao gồm CO2, CH4 (metan) và N2O (nitơ oxit), trong đó CH4 và N2O có hệ số làm nóng toàn cầu cao gấp nhiều lần so với CO2.

Việc thực hiện tính phát thải chất thải giúp doanh nghiệp xác định rõ lượng CO2 tương đương phát sinh từ hoạt động của mình. Đây là cơ sở dữ liệu quan trọng để xây dựng chiến lược giảm phát thải từ chất thải, tối ưu hóa quy trình xử lý nội bộ và đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu khắt khe của thị trường quốc tế.

Đối tượng doanh nghiệp nào bắt buộc phải tính phát thải chất thải?

Theo quy định pháp luật hiện hành, không phải mọi doanh nghiệp đều bắt buộc phải thực hiện báo cáo phát thải chất thải. Tuy nhiên, các nhóm đối tượng sau đây nằm trong danh sách bắt buộc phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính:

• Các cơ sở xử lý chất thải rắn có công suất vận hành lớn hàng năm.
• Các nhà máy xử lý nước thải đô thị hoặc nước thải công nghiệp quy mô lớn.
• Các doanh nghiệp sản xuất có phát sinh lượng chất thải lớn thuộc danh mục phải thực hiện tính toán phát thải khí nhà kính doanh nghiệp theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Quy định pháp lý hiện hành về kiểm kê khí nhà kính lĩnh vực chất thải

Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý các văn bản pháp lý nền tảng sau để đảm bảo tính pháp lý cho báo cáo của mình:

• Nghị định 06/2022/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn, thiết lập lộ trình kiểm kê và hạn ngạch phát thải.
• Thông tư 17/2022/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định kỹ thuật đo đạc, báo cáo, thẩm định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và kiểm kê khí nhà kính lĩnh vực quản lý chất thải.

Các nguồn phát thải khí nhà kính chính từ chất thải doanh nghiệp cần lưu ý

Trong lĩnh vực quản lý chất thải, khí nhà kính phát sinh từ bốn nguồn hoạt động chính sau:

1. Bãi chôn lấp chất thải rắn

Quá trình phân hủy sinh học kị khí của các chất hữu cơ trong bãi chôn lấp chất thải rắn phát sinh lượng lớn khí CH4. Đây là nguồn phát thải có hệ số làm nóng toàn cầu rất cao nếu không được thu gom và xử lý triệt để.

2. Xử lý sinh học chất thải rắn

Các phương pháp xử lý như ủ phân compost (hiếu khí hoặc kị khí) phát sinh chủ yếu khí CH4 và N2O trong quá trình chuyển hóa chất hữu cơ.

3. Thiêu hủy và xử lý nhiệt chất thải

Quá trình đốt chất thải rắn (có hoặc không thu hồi năng lượng) phát sinh trực tiếp khí CO2, N2O và CH4 vào khí quyển.

4. Xử lý nước thải

Quá trình xử lý nước thải công nghiệp và nước thải sinh hoạt bằng phương pháp kị khí sinh ra khí CH4, trong khi quá trình xử lý nitơ trong nước thải sinh ra khí N2O.

Hướng dẫn cách tính phát thải chất thải chi tiết theo Thông tư 17/2022/TT-BTNMT

Để thực hiện bảng tính phát thải khí nhà kính chuẩn xác, doanh nghiệp cần áp dụng phương pháp luận được hướng dẫn bởi Bộ Tài nguyên và Môi trường dựa trên hướng dẫn của IPCC 2006.

Công thức tính toán tổng quát như sau:

Lượng phát thải khí nhà kính = Số liệu hoạt động (AD) x Hệ số phát thải chất thải (EF) x Hệ số làm nóng toàn cầu (GWP)

Trong đó:

• Số liệu hoạt động (AD): Là khối lượng chất thải rắn (tấn) hoặc thể tích nước thải (m3) được xử lý thực tế trong kỳ báo cáo.
• Hệ số phát thải chất thải (EF): Được xác định dựa trên công nghệ xử lý cụ thể và đặc tính của chất thải theo hướng dẫn tại Thông tư 17/2022/TT-BTNMT.
• Hệ số làm nóng toàn cầu (GWP): Chỉ số đặc trưng cho khả năng hấp thụ nhiệt của từng loại khí nhà kính (ví dụ GWP của CH4 là 28, N2O là 265 theo báo cáo đánh giá gần nhất của IPCC).

Quy trình thực hiện kiểm kê khí nhà kính lĩnh vực chất thải tại cơ sở

Doanh nghiệp cần tuân thủ quy trình chuẩn hóa gồm các bước sau:

1. Xác định ranh giới tổ chức: Xác định rõ các khu vực phát sinh và xử lý chất thải thuộc quyền kiểm soát của doanh nghiệp.
2. Phân loại nguồn phát thải: Phân định rõ nguồn phát thải trực tiếp (Scope 1) từ các công trình xử lý nội bộ và nguồn gián tiếp (Scope 3) từ việc thuê ngoài xử lý.
3. Thu thập số liệu hoạt động: Ghi nhận khối lượng chất thải rắn, lưu lượng nước thải và các thông số đặc tính liên quan.
4. Tính toán lượng phát thải: Áp dụng công thức và hệ số phát thải phù hợp cho từng nguồn.
5. Xây dựng báo cáo phát thải chất thải: Tổng hợp số liệu và lập báo cáo theo đúng biểu mẫu quy định.

Khó khăn thường gặp khi doanh nghiệp tự tính toán phát thải chất thải

Nhiều doanh nghiệp gặp trở ngại lớn trong việc tự thực hiện kiểm kê khí nhà kính lĩnh vực chất thải do:

• Thiếu hụt hệ thống lưu trữ số liệu hoạt động liên tục và chính xác.
• Khó khăn trong việc xác định hệ số phát thải đặc trưng phù hợp với công nghệ xử lý thực tế tại Việt Nam.
• Chưa cập nhật kịp thời các thay đổi trong quy định pháp lý của Bộ Tài nguyên và Môi trường.

Giải pháp tư vấn kiểm kê khí nhà kính và quản lý chất thải từ Envi Solutions

Envi Solutions tự hào là đơn vị tư vấn chuyên nghiệp, hỗ trợ doanh nghiệp toàn diện trong lộ trình kiểm kê khí nhà kính và quản lý môi trường bền vững. Chúng tôi cung cấp các dịch vụ chuyên sâu bao gồm:

• Tư vấn và thực hiện kiểm kê khí nhà kính cho doanh nghiệp theo ISO 14064-1 và Thông tư 17/2022/TT-BTNMT.
• Xây dựng báo cáo phát thải chất thải chuẩn pháp lý, hỗ trợ doanh nghiệp làm việc với các cơ quan thẩm định.
• Đề xuất các giải pháp giảm phát thải từ chất thải hiệu quả, tối ưu hóa chi phí vận hành hệ thống xử lý nước thải và chất thải rắn.

Thông tin liên hệ Envi Solutions:

• Văn phòng đại diện: 116 Nguyễn Văn Thủ, Phường Tân Định, TP. Hồ Chí Minh
• Miền Nam: 232 Ung Văn Khiêm, Phường Thạnh Mỹ Tây, TP. Hồ Chí Minh
• Miền Bắc: Tầng 6, Tòa nhà San Nam, số 78 Duy Tân, Phường Cầu Giấy, TP. Hà Nội
• Hotline: 0986 301 755
• Email: info@envi-solutions.com
• Website: www.envi-solutions.com

Các câu hỏi thường gặp (FAQ) về tính phát thải chất thải

Doanh nghiệp không thuộc danh sách bắt buộc có nên tính phát thải chất thải không?

Có. Việc chủ động tính toán giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt hao hụt, tối ưu hóa quy trình vận hành, xây dựng hình ảnh thương hiệu xanh và sẵn sàng đáp ứng các yêu cầu từ đối tác quốc tế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Hệ số phát thải chất thải lấy từ nguồn nào là chuẩn xác nhất?

Doanh nghiệp cần ưu tiên áp dụng hệ số phát thải do Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành tại Thông tư 17/2022/TT-BTNMT. Trong trường hợp không có hệ số đặc trưng quốc gia, doanh nghiệp có thể tham khảo hướng dẫn của IPCC 2006.

Tần suất thực hiện báo cáo phát thải chất thải là bao lâu một lần?

Theo quy định hiện hành, các cơ sở thuộc đối tượng bắt buộc phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính định kỳ 2 năm một lần và nộp báo cáo cho cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền theo lộ trình quy định.